Begrip
Pashupata
Uit de woordenlijst van boek 1
Het grote wapen dat Arjuna volgens de klaagzang in hoofdstuk 1 van Shiva krijgt. Ook de stem bij zijn geboorte noemt het (hoofdstuk 16).
Uit de woordenlijst van boek 4
Het wapen van Shiva, dat hij aan Arjuna geeft: 'Ik geef je mijn geliefde wapen, de Pashupata' (hoofdstuk 3). Het heet ook 'het wapen van Rudra' (hoofdstuk 3 en 20). Shiva waarschuwt: 'je mag het nooit overhaast op een mens loslaten' (hoofdstuk 3). Zie de notitie De wapens van de goden en hoofd van Brahma.
De wapens van de goden
Arjuna gaat naar het noorden om de wapens van de goden te halen. Zo'n wapen hoort bij een god, en wie het krijgt, krijgt er de mantra's bij om het los te laten en terug te roepen: Arjuna 'nam het wapen in ontvangst met de mantra's en de riten, en met de kennis om het los te laten en terug te roepen' (hoofdstuk 4). Om de weg naar de goden te vinden, krijgt hij eerst van Yudhishthira de Pratismriti, de kennis die Vyasa doorgaf (hoofdstuk 2 en 3).
Shiva geeft hem na het gevecht in de gedaante van een Kirata zijn eigen wapen, de Pashupata, het wapen van Rudra (hoofdstuk 3). Daarna komen de hoeders van de wereld op de berg, en elk geeft hem een wapen: Yama zijn strafstaf, Varuna zijn strikken, en Kubera Antardhana, 'het wapen van het verdwijnen' (hoofdstuk 4). In de stad van Indra leert Arjuna vijf jaar lang de wapens van Indra, waaronder de bliksem. 'Vijftien wapens heb je gekregen,' zegt Indra, 'met de vijf manieren om ermee om te gaan: je weet hoe je ze loslaat, hoe je ze terughaalt en hoe je ze opnieuw loslaat, wat je doet als er iets misgaat, en hoe je ze afweert' (hoofdstuk 20). Daarna vraagt Indra zijn gurudakshina.
Over zijn pijlen spreekt Arjuna mantra's uit: 'Ik zei de mantra's van het wapen van Brahma over mijn pijlen op' (hoofdstuk 21). Shiva waarschuwt hem dat hij de Pashupata nooit overhaast op een mens mag loslaten: 'Als het neerkomt op iemand met weinig vuur, verbrandt het de hele wereld' (hoofdstuk 3). Arjuna belooft het: 'Ik zal de wapens van de goden nooit op mensen gebruiken,' zegt hij, 'behalve om wapens af te weren' (hoofdstuk 20). Hij gebruikt ze tegen de danava's in de zee en in de stad die door de lucht gaat (hoofdstuk 21). Welke wapens hij van Indra kreeg, welke de danava's tegen hem inzetten en welke gestalten uit het wapen van Rudra voortkomen, staat in de namenlijsten. Zie ook hoofd van Brahma.
Toen ik hoorde dat Arjuna in een gevecht de god van de goden, de drieogige Shiva, die zich als jager had vermomd, tevreden had gesteld en het grote wapen Pashupata had gekregen, toen, Sanjaya, had ik geen hoop meer op overwinning.
Waar het voorkomt
- Het woord JayaHoofdstuk één · boek 1
- Vijf zonenHoofdstuk zestien · boek 1
- De jagerHoofdstuk drie · boek 4
- Behalve onsterfelijkheidHoofdstuk twintig · boek 4