Naar de inhoud
De Mahabharataopnieuw verteld

Stamboom · boek 4

Het huis van Vidarbha en Nishadha: Bhima, Damayanti en Nala

Veertien personen in vier generaties, zo ver als boek 4 het vertelt.

Klik op een naam voor het personage. Zoom met de knoppen, met Ctrl en het scrollwiel, of met twee vingers; sleep om te schuiven.

Zo ver als boek 4 het vertelt.

  • eigen kind
  • geldt als kind van (de juridische vader)
  • verwekt door een god
  • pleegkind
  • ∞getrouwd; een lijn zonder ∞: van een huwelijk vertelt het epos (nog) niets
  • cursiefwie het kind verwekte

De stamboom als afbeelding (PNG, met legenda)

Over deze stamboom

Bhima, de koning van Vidarbha, had lang geen kinderen. Toen de brahmaanse rishi Damana bij hem en zijn koningin te gast was, gaf de rishi hun 'een dochter en drie edele zonen'. Ze heetten 'Damayanti, Dama, Danta en Damana, net als de rishi' (hoofdstuk 6). Damayanti kiest op haar bruidskeuze Nala, de koning van de Nishadha's, en hij wordt dus de schoonzoon van koning Bhima. Bij Nala krijgt ze 'een zoon en een dochter, en ze noemden ze allebei Indrasena: de jongen Indrasena en het meisje Indrasena' (hoofdstuk 6). Daarom noemt Kali haar 'de moeder van Indrasena' (hoofdstuk 9).

Nala is 'de zoon van Virasena', de koning van de Nishadha's (hoofdstuk 6 en 7). Pushkara, die hem met het dobbelspel zijn rijk afneemt, is 'Nala's broer' (hoofdstuk 7). Dat Pushkara ook een zoon van Virasena is, zegt het epos niet met zoveel woorden. In de boom staat hij onder Virasena, omdat het epos hem Nala's broer noemt.

Damayanti's moeder heeft in het epos geen eigen naam. In Chedi blijkt ze een zuster te hebben, de koningin-moeder van dat land: 'Je moeder en ik zijn allebei dochters van Sudaman, de koning van de Dasharna's. Zij werd uitgehuwelijkt aan de koning van Vidarbha, en ik aan Virabahu' (hoofdstuk 8). Als vreemdelinge dient Damayanti daar bij haar nicht Sunanda, de dochter van de koningin-moeder, tot haar tante haar herkent aan de moedervlek tussen haar wenkbrauwen (hoofdstuk 8). De koningin-moeder is ook de moeder van Subahu, 'de koning van de Chedi's' (hoofdstuk 8). Subahu en Virabahu, aan wie zij werd uitgehuwelijkt, staan niet in de boom; dat Virabahu de vader van haar kinderen is, zegt het epos niet met zoveel woorden.

Alle stambomen van boek 4, met de namen die op elkaar lijken

Wie is wie

Sudamankoning van de Dasharna's

Ouder van de koningin en de koningin-moeder.

Sudaman is de koning van de Dasharna's, de vader van Damayanti's moeder en van de koningin-moeder van de Chedi's; Virabahu is de man van die koningin-moeder. Zo blijkt de koningin-moeder de zuster van Damayanti's moeder te zijn (hoofdstuk 8).

Virasenakoning van de Nishadha's

Ouder van Pushkara en Nala.

Een koning van de Nishadha's, de vader van Nala (hoofdstuk 6). Damayanti noemt hem haar schoonvader, 'een man met een grote naam' (hoofdstuk 7).

Bhimakoning van Vidarbha

Getrouwd met de koningin; ouder van Damayanti, Dama, Danta en Damana.

De koning van Vidarbha, de vader van Damayanti, 'een andere Bhima' (hoofdstuk 6): hij is een ander dan Bhima, de zoon van Kunti. Lang heeft hij geen kinderen, tot de rishi Damana hem en zijn koningin een dochter en drie zonen geeft (hoofdstuk 6). Hij houdt de svayamvara van zijn dochter (hoofdstuk 6). Als Nala alles verliest, komen zijn kleinkinderen naar zijn stad Kundina (hoofdstuk 7), en hij stuurt brahmanen uit om Nala en Damayanti te zoeken (hoofdstuk 8). Als Rituparna onverwacht komt, ontvangt hij hem, zonder te weten waarom die er is (hoofdstuk 9). Hij ontvangt Nala als een zoon (hoofdstuk 9).

de koningin

Kind van Sudaman; getrouwd met Bhima; ouder van Damayanti, Dama, Danta en Damana.

de koningin-moedervan Chedi

Kind van Sudaman; getrouwd met Virabahu; ouder van Sunanda en Subahu.

Pushkarawon Nala's rijk

Kind van Virasena.

De broer van Nala. Op aandringen van Kali daagt hij Nala telkens weer uit en wint hem maandenlang alles af, en ten slotte zijn rijk; dan stelt hij voor Damayanti in te zetten, en hij laat omroepen dat wie Nala ontvangt, door hem gedood wordt (hoofdstuk 7). Als Nala terugkomt, verliest hij met één worp zijn rijk en zijn leven. Nala geeft hem zijn leven en zijn deel van het rijk terug, en hij gaat naar zijn eigen stad (hoofdstuk 9).

Nala

Kind van Virasena; getrouwd met Damayanti; ouder van Indrasena en Indrasena.

De koning van de Nishadha's, de zoon van Virasena, de held van het verhaal dat Brihadashva vertelt. Hij kent de paarden als geen ander, en 'hij hield van dobbelen' (hoofdstuk 6). Door de gouden ganzen krijgt hij Damayanti lief zonder haar te hebben gezien. De goden maken hem tot hun bode bij haar, en hij houdt zijn woord, maar op haar svayamvara kiest ze hem boven de vier goden, die hem dan acht gunsten geven (hoofdstuk 6). In het twaalfde jaar gaat Kali in hem wonen. Hij verspeelt zijn rijk aan zijn broer Pushkara, verlaat Damayanti slapend in het woud, met de helft van haar kleed om zich heen (hoofdstuk 7), en de naga Karkotaka maakt hem door zijn beet onherkenbaar. Als Bahuka, de wagenmenner en kok van koning Rituparna, rijdt hij zijn heer in één dag naar Vidarbha, en onderweg leert hij het hart van de dobbelstenen, waarop Kali hem verlaat (hoofdstuk 8 en 9). In Kundina herkent Damayanti hem aan zijn wonderen en aan zijn eten; de wind getuigt van haar trouw, en hij krijgt zijn gedaante terug (hoofdstuk 9). Met één worp wint hij zijn rijk van Pushkara terug, en hij schenkt zijn broer het leven (hoofdstuk 9). Ook later in dit boek wordt hij nog genoemd (hoofdstuk 11 en 13).

Damayanti

Kind van Bhima en de koningin; getrouwd met Nala; ouder van Indrasena en Indrasena.

De dochter van koning Bhima van Vidarbha, 'in alle werelden beroemd om haar schoonheid' (hoofdstuk 6). Door de gouden ganzen krijgt ze Nala lief. Als hij als bode van de goden bij haar komt, kiest ze toch hem, en op haar svayamvara, waar vier goden in zijn gedaante naast hem staan, herkent ze hem aan zijn schaduw, zijn verwelkte krans en het stof op hem (hoofdstuk 6). Ze krijgt bij hem een zoon en een dochter, die ze naar haar vader stuurt als Nala alles verspeelt (hoofdstuk 6 en 7). Ze volgt hem het woud in en wordt slapend achtergelaten in een half kleed. Ze vervloekt het wezen dat Nala kwelt, en ook de jager die haar uit de greep van een slang redt en haar dan wil nemen: hij valt dood neer (hoofdstuk 7). Ze trekt met een karavaan mee naar de stad van de Chedi's en dient er als sairandhri, tot de brahmaan Sudeva haar herkent aan de moedervlek tussen haar wenkbrauwen (hoofdstuk 7 en 8). Thuis bedenkt ze de list van een tweede svayamvara, ze beproeft Bahuka en herkent Nala aan het vlees dat hij kookte (hoofdstuk 8 en 9). Ze zweert bij de wind, de zon en de maan dat ze geen kwaad heeft gedaan, en de wind getuigt voor haar (hoofdstuk 9). Later in dit boek wordt ze nog genoemd (hoofdstuk 13).

Dama

Kind van Bhima en de koningin.

De drie broers van Damayanti, die de rishi Damana met haar aan hun ouders gaf; ze werden 'sterk en beroemd' (hoofdstuk 6). Damana is een ander dan de rishi naar wie hij heet. Sudeva is 'de vriend van je broer' (hoofdstuk 8).

Danta

Kind van Bhima en de koningin.

De drie broers van Damayanti, die de rishi Damana met haar aan hun ouders gaf; ze werden 'sterk en beroemd' (hoofdstuk 6). Damana is een ander dan de rishi naar wie hij heet. Sudeva is 'de vriend van je broer' (hoofdstuk 8).

Damana

Kind van Bhima en de koningin.

De drie broers van Damayanti, die de rishi Damana met haar aan hun ouders gaf; ze werden 'sterk en beroemd' (hoofdstuk 6). Damana is een ander dan de rishi naar wie hij heet. Sudeva is 'de vriend van je broer' (hoofdstuk 8).

Sunandaprinses van Chedi

Kind van de koningin-moeder.

De dochter van de koningin-moeder van de Chedi's. Haar moeder geeft haar Damayanti, die niemand herkent, als sairandhri en gezellin (hoofdstuk 8). Als de brahmaan Sudeva zegt dat Damayanti een moedervlek tussen haar wenkbrauwen heeft, wast Sunanda het vuil weg, en de vlek verschijnt (hoofdstuk 8).

Indrasenade zoon

Kind van Nala en Damayanti.

De zoon en de dochter van Nala en Damayanti, 'de jongen Indrasena en het meisje Indrasena' (hoofdstuk 6). Als Nala alles verspeelt, brengt de wagenmenner Varshneya hen naar Kundina, de stad van hun grootvader (hoofdstuk 7). Damayanti stuurt hen met Keshini naar Bahuka, en hij herkent hen, neemt hen op schoot en huilt (hoofdstuk 9). Kali noemt Damayanti 'de moeder van Indrasena' (hoofdstuk 9). Ze zijn anderen dan Indrasena, de dienaar van Yudhishthira.

Indrasenade dochter

Kind van Nala en Damayanti.

De zoon en de dochter van Nala en Damayanti, 'de jongen Indrasena en het meisje Indrasena' (hoofdstuk 6). Als Nala alles verspeelt, brengt de wagenmenner Varshneya hen naar Kundina, de stad van hun grootvader (hoofdstuk 7). Damayanti stuurt hen met Keshini naar Bahuka, en hij herkent hen, neemt hen op schoot en huilt (hoofdstuk 9). Kali noemt Damayanti 'de moeder van Indrasena' (hoofdstuk 9). Ze zijn anderen dan Indrasena, de dienaar van Yudhishthira.

Zo ver als boek 4 het vertelt. Wat later pas blijkt, staat er niet bij.

Andere stambomen