Parva 2 van 18
Sabha Parva
Het boek van de vergaderzaal
Een koning zet zijn schatten in, zijn vee en zijn stad, daarna zijn vier broers, zichzelf en zijn vrouw Draupadi, en verliest ze allemaal in een spel met dobbelstenen. Dat is het Sabha Parva, de tweede van de achttien parva's, de grote delen waarin de Mahabharata is verdeeld, het Sanskrietepos van India over de strijd tussen twee takken van één koningshuis. Sabha betekent "zaal" of "vergaderzaal", parva "deel": het deel van de vergaderzaal.
In deze hervertelling staat de parva in boek 3, Het dobbelspel. Dat boek vertelt haar helemaal en voegt er de eerste drieëntwintig hoofdstukken van het Vana Parva aan toe, het deel van het woud. Onder de laatste bladzijde van het Sabha Parva staat, zoals in het epos zelf: "Hier eindigt het boek van de vergaderzaal."
Wat erin staat
Het begint met een geschenk. Maya, de bouwmeester van de asura's, de oude rivalen van de goden, wil Arjuna danken, een van de vijf Pandava's, de zonen van Pandu, omdat die hem bij de brand van het Khandava-woud het leven spaarde. Hij bouwt voor hen een zaal van edelsteen. Narada, een rishi, een wijze die tussen de goden en de mensen reist, komt haar bewonderen en vertelt over de zalen van de hoeders van de wereld, de goden die de windstreken bewaken. Dan brengt hij een boodschap van Pandu, de gestorven vader van de broers: Yudhishthira, de oudste van hen, moet het koningsoffer brengen.
Eerst moet koning Jarasandha van Magadha verdwijnen, die koningen gevangen houdt om ze te offeren. Hun neef Krishna, voor veel hindoes een belichaming van Vishnu, gaat met Bhima, de sterkste van de broers, en Arjuna vermomd naar Jarasandha's stad Girivraja, en Bhima worstelt met hem dertien dagen en nachten, tot hij hem de rug breekt: Dertien dagen en nachten. Daarna trekken de vier jongere broers naar de vier windstreken, en de koningen van de aarde brengen hun schatting. Op het offer zelf krijgt Krishna de eerste eer. Shishupala, de koning van Chedi, daagt hem daarom uit en scheldt hem uit, en Krishna doodt hem met zijn discus.
Duryodhana, de oudste zoon van de blinde koning Dhritarashtra, ziet de rijkdom van zijn neven en wordt ziek van afgunst. In de zaal van Maya loopt hij in een vijver die hij voor vaste grond aanzag, en Bhima en de dienaren lachen hem uit. Zijn oom Shakuni, die de beste dobbelaar is, weet raad. De Pandava's worden uitgenodigd voor een spel in Hastinapura, en Yudhishthira kan een uitdaging niet weigeren: hij verliest alles, ook mensen. Dhritarashtra schenkt Draupadi gunsten en laat de Pandava's gaan, maar roept hen met een tweede spel terug. Nu is de inzet het woud. Wie verliest, leeft twaalf jaar in het woud in hertenhuiden, en het dertiende jaar onder de mensen zonder dat iemand hem herkent. Wordt hij herkend, dan begint de straf opnieuw. Yudhishthira verliest, en de Pandava's gaan met Draupadi het woud in.
Boek 1: Het huis van de Kuru'sEen koning wil alle slangen ter wereld verbranden. Naast zijn offervuur begint een verteller aan het grootste verhaal dat India kent.16 hoofdstukken
Boek 2: De leerjarenVijf prinsen en hun honderd neven leren boogschieten bij een brahmaan die maar één ding wil: wraak op een koning die als jongen zijn vriend was.13 hoofdstukken
Boek 3: Het dobbelspelEen koning die nooit een uitdaging weigert, verspeelt met dobbelstenen zijn rijk, zijn broers, zichzelf en zijn vrouw.15 hoofdstukken
Boek 4: De wapens van de godenEen prins in ballingschap gaat alleen de bergen in om de wapens van de goden te halen.22 hoofdstukken
Hoe het Sabha Parva is opgebouwd
De parva is zelf weer onderverdeeld in kleinere delen, de subparva's. Kisari Mohan Ganguli, de Indiase geleerde wiens Engelse vertaling (1883 tot 1896) deze hervertelling volgt, telt er negen. De eerste, Sabhakriya, is de bouw van de zaal, de vierde, Jarasandha-badha, de dood van Jarasandha, en de laatste, Dyuta, het dobbelspel, omvat de hele tweede helft. De volledige lijst staat onderaan, bij de verhalen. Het eerste hoofdstuk van het epos noemt een tiende, Anudyuta, het tweede spel.
De beroemdste verhalen
Draupadi in de zaal. Duryodhana laat Draupadi, de vrouw van de vijf broers, halen. Duhshasana, een broer van Duryodhana, sleept haar aan haar haar de zaal in en noemt haar een slavin, want ze is in het spel gewonnen. Karna juicht hem lachend toe, en Shakuni prijst hem. Ze vraagt de oudsten van het geslacht: wie verloor u eerst, uzelf of mij? Mag een man die zichzelf al had verloren, zijn vrouw nog inzetten? Vidura en Vikarna, een andere broer van Duryodhana, zeggen dat het niet kan. Karna, een vriend van Duryodhana, zegt van wel. Bhishma, de grootvader van de familie, zegt dat de dharma subtiel is, dat wat juist is niet altijd te zien is, en dat hij de vraag niet kan beslissen. Niemand met gezag beslist. Dan grijpt Duhshasana haar kleed en begint het midden in de zaal met geweld van haar lichaam te trekken, terwijl haar mannen erbij zitten. Draupadi roept Krishna aan, en Dharma, de god van de dharma, bedekt haar onzichtbaar: telkens als er een kleed wordt weggetrokken, verschijnt er een ander. De koningen in de zaal prijzen Draupadi en keuren Duhshasana af. Bhima zweert dan voor alle koningen dat hij Duhshasana's borst zal openbreken en zijn bloed zal drinken. Als er een berg kleren ligt, gaat Duhshasana moe en beschaamd zitten, en de koningen roepen schande over Dhritarashtra, omdat niemand Draupadi's vraag beantwoordt. Lees het in Wie verloor u eerst?.
De gunsten. Karna zegt dat een vrouw die niet haar eigen meester is, niets bezit, en Duryodhana laat Draupadi, met een glimlach naar Karna, alsof hij Bhima wilde tarten, zijn linkerdij zien. Bhima zweert die dij met zijn knots te breken. In het huis van de blinde koning begint een jakhals te huilen, een slecht voorteken, en Dhritarashtra schrikt en laat Draupadi een gunst kiezen. Ze vraagt de vrijheid van Yudhishthira, daarna die van de andere vier. Een derde gunst weigert ze: hebzucht vernietigt de dharma. Een vaishya, zegt ze, mag om één gunst vragen, een vrouw van de kshatriya's, de krijgersstand, om twee, een koning om drie en een brahmaan om honderd; meer over de vier standen staat op een eigen pagina. Zie Een boot naar de overkant.
De zaal
De zaal van Maya staat in Indraprastha, de stad van de Pandava's, en het dobbelspel wordt gespeeld in een andere zaal, in Hastinapura, de stad van de Kuru's. De zaal van Maya is de plaats waar Yudhishthira tot opperkoning wordt gewijd, heer over alle koningen: dat is het koningsoffer, het rajasuya. Voor het spel liet Dhritarashtra in Hastinapura een eigen zaal bouwen, met duizend zuilen en honderd deuren.
Wie er optreden
- YudhishthiraDe oudste van de vijf broers, de zoon van Kunti en de god Dharma, 'de koning van de dharma'.in 143 verhalen
- DraupadiDe dochter van koning Drupada van Panchala en de vrouw van de vijf broers.in 89 verhalen
- DuryodhanaDe oudste zoon van Dhritarashtra, die de Pandava's met het dobbelspel hun rijk afnam.in 69 verhalen
- ShakuniDe zoon van Subala en de oom van Duryodhana, 'een sluwe dobbelaar', die voor Duryodhana het spel speelde (hoofdstuk 1 en 2).in 34 verhalen
- ViduraDe halfbroer van Dhritarashtra.in 45 verhalen
- Bhishma'Bhishma, de zoon van Shantanu en Ganga', de oudoom van de Pandava's, die zij hun grootvader noemen.in 65 verhalen
- BhimaDe tweede van de vijf broers, de zoon van Kunti en de god van de wind.in 92 verhalen
- KrishnaDe zoon van Vasudeva en Devaki, de leider van de Yadava's en de vriend van de Pandava's.in 75 verhalen
- MayaEen danava, de bouwmeester van de asura's, die Arjuna in de brand van het Khandava-woud spaarde.in 11 verhalen
- DhritarashtraDe blinde koning van de Kuru's, de vader van Duryodhana, 'de zoon van Ambika'.in 81 verhalen
- Indraprasthanu DelhiToen ik hoorde dat Subhadra, de zuster van Krishna, in Dvaraka door Arjuna was geschaakt en getrouwd, en dat Krishna en Balarama, haar broers, dat niet kwalijk namen en als vrienden naar Indraprastha kwamen, toen, Sanjaya, had ik geen hoop meer op overwinning.in 16 verhalen · ligging volgens de overlevering
- Hastinapuranu HastinapurNa het offer keerde hij terug naar Hastinapura, zijn hoofdstad, en deed alle moeite om een purohita te vinden, een huispriester, die hem van zijn vergrijp kon vrijmaken en zo de vloek onschadelijk kon maken.in 31 verhalen · ligging volgens de overlevering
- Rajagrihanu RajgirHij had zijn hoofdstad in Rajagriha en was koning over alle vorsten van Magadha.in 1 verhaal · ligging vastgesteld
Het Sabha Parva nu
De scène van Draupadi leeft in meer dan één vorm. In de vulgaat, de oude overlevering van de tekst waarvan Ganguli's vertaling afstamt, roept Draupadi Krishna aan en hoort hij haar van ver, maar het is Dharma die haar bedekt. De kritische editie van Pune kent de aanroeping niet: daar gebeurt het wonder zonder dat iemand het doet. In veel vertellingen en bewerkingen haalt Krishna zelf de sari eindeloos aan, een overlevering die voor veel hindoes leeft. Deze hervertelling volgt de vulgaat tot Krishna's vertrek en laat hem de zaal niet binnenkomen, een keuze die het nawoord van boek 3 uitlegt. Wie Krishna is, staat bij Krishna.
Veelgestelde vragen
Wat werd er in het eerste spel ingezet, en in welke volgorde?
Eerst zijn schatten, daarna zijn vee, zijn stad en land met de mensen die erin wonen (de brahmanen niet), en de sieraden van de prinsen. Dan zet Yudhishthira mensen in: Nakula, Sahadeva, Arjuna en Bhima, daarna zichzelf, en als laatste Draupadi. Telkens werpt Shakuni de stenen, en telkens wint hij. Duryodhana staat voor de inzetten, hij levert de edelstenen en de juwelen. Yudhishthira merkt op dat het tegen de regel is dat de een speelt voor de ander, maar hij speelt toch.
Waarom waarschuwt Vidura Dhritarashtra?
Vidura, een halfbroer van Dhritarashtra, zegt dat het dobbelspel de wortel van twist is, die tot verdeeldheid en ten slotte tot een grote oorlog leidt. Hij herinnert eraan dat Duryodhana bij zijn geboorte huilde als een jakhals, en dat Shakuni het bedrog van de stenen kent. Wat heeft de koning eraan, vraagt hij, hun geld af te winnen? Win de Pandava's zelf, zegt hij.
Hoe ziet de zaal van Maya eruit?
Ze is van edelsteen, staat vol bomen van goud en meet tienduizend el rondom. Binnen ligt een vijver met lotusbladeren van beril en stelen van edelsteen, en wie er voor het eerst komt, ziet het water voor een vloer aan en loopt erin. Achtduizend rakshasa's, Kinkara's genaamd, bewaken haar en dragen haar. Maya bouwde haar in veertien maanden.
Waar eindigt het Sabha Parva?
Bij de blinde koning en zijn wagenmenner Sanjaya, na het vertrek van de Pandava's. Dhritarashtra vertelt wat Vidura hem zei toen hij Draupadi een gunst gaf: dat haar vernedering hun einde zal zijn, en dat vrede met de zonen van Pritha, de Pandava's, het beste is. Hij heeft er niet naar geluisterd, zegt hij, omdat hij het goede voor zijn zoon wilde. Daarna begint in het woud het Vana Parva.
Verder lezen
De hervertelling zelf verantwoordt zich in de verantwoording.
- Mahabharata op de Nederlandse Wikipedia: de achttien parva's, waaronder het Sabhaparva, "leven aan het hof, het dobbelspel en de verbanning van de Pandava's".
- Sabha Parva op de Engelse Wikipedia, met de tien subparva's.
- Draupadi op de Engelse Wikipedia, ook over de verschillende overleveringen van de kleed-scène.
- Het Sabha Parva in Ganguli's vertaling op Project Gutenberg, vrij van rechten.
Onder deze tekst staan alle verhalen uit de parva in de volgorde van het epos, elk met het nummer dat het in het epos zelf heeft.
De verhalen
Sabhakriya
- Het aanbod van Maya secties 1–2
- De zaal secties 3–4
Lokapala Sabhakhyana
- De vragen van Narada secties 5
- De zalen van de goden secties 6–11
- De boodschap van Pandu secties 12–13
Rajasuyarambha
- De raad over Jarasandha secties 14–16
- De geboorte van Jarasandha secties 17–19
Jarasandha-badha
- De snataka's secties 20–21
- Het mensenoffer secties 22
- Dertien dagen en nachten secties 23–24
Digvijaya
- Arjuna in het noorden secties 25–27
- Bhima in het oosten secties 28–29
- Agni in Mahishmati secties 30
- Nakula in het westen secties 31
Rajasuyika
- De wijding secties 32
- De gasten secties 33–34
Arghyaharana
- De eerste eer secties 35
- Het bezwaar van Shishupala secties 36–38
Sisupala-badha
- De oude gans secties 39–41
- Drie ogen en vier armen secties 42
- De bhulinga-vogel secties 43
- Het getal is vol secties 44
Dyuta
- Dertien jaar secties 45
- Kristal en water secties 46–47
- Een vriendschappelijk spel secties 48
- Hier is de deur secties 49
- De schelp van Varuna secties 50–52
- Een wapen niet van ijzer secties 53–56
- Uitgedaagd weiger ik niet secties 57
- Het vriendschappelijke spel secties 58–59
- Dit is mijn rijkdom secties 60
- Een jakhals in uw huis secties 61–63
- Wat heb je nog? secties 64
- Geen slavin secties 65
- Wie verloor u eerst? secties 66
- Wat de sterke dharma noemt secties 68–69
- De derde gunst secties 70
- Een boot naar de overkant secties 71–72
- Slangen op je nek secties 73–74
- Eén worp secties 75
- Het veertiende jaar secties 76
- Let op Sahadeva secties 77–78
- De schaduw van een palm secties 79
- De Tijd heft geen staf secties 80