Geslacht of volk
Pandava's
Ook: Kaunteya
De Pandava's zijn de vijf zonen van koning Pandu, de ene partij in de oorlog van de Mahabharata, het grote Indiase epos. Tegenover hen staan hun neven, de honderd zonen van Pandu's blinde broer Dhritarashtra: de Kaurava's, met Duryodhana als oudste.
Pandu kon door een vloek zelf geen kinderen verwekken: hij had een hert gedood dat met zijn wijfje paarde. Op zijn verzoek riep zijn vrouw Kunti met een mantra goden bij zich, en zo kreeg zij Yudhishthira van Dharma, de god van de dharma, de orde waaraan ieder gebonden is, Bhima van Vayu, de wind, en Arjuna van Indra, de koning van de goden. Pandu's tweede vrouw Madri kreeg met dezelfde mantra de tweeling Nakula en Sahadeva van de Ashvins, de tweelinggoden. De jongens groeiden op in het woud, tussen asceten. Na de dood van hun vader brachten wijzen hen naar het hof van Dhritarashtra in Hastinapura: "Het zijn de Pandava's."
- YudhishthiraDe oudste van de vijf broers, de zoon van Kunti en de god Dharma, 'de koning van de dharma'.in 143 verhalen
- BhimaDe tweede van de vijf broers, de zoon van Kunti en de god van de wind.in 92 verhalen
- ArjunaDe derde van de vijf broers, de zoon van Kunti en Indra.in 120 verhalen
- NakulaDe vierde van de broers, een van de tweeling van Madri, 'donker, groot en jong, de beste met zwaard en schild in de strijd', zegt Draupadi (hoofdstuk 1).in 40 verhalen
- SahadevaDe jongste van de broers, de andere zoon van Madri, 'mooi en dapper' (hoofdstuk 1).in 43 verhalen
De vijf op een rij
| Pandava | Moeder | Vader | Wie hij is |
|---|---|---|---|
| Yudhishthira | Kunti | Dharma, de god van de dharma | de oudste van de vijf, later opperkoning |
| Bhima | Kunti | Vayu, de wind | de sterkste |
| Arjuna | Kunti | Indra, de koning van de goden | de beste boogschutter |
| Nakula | Madri | de Ashvins, de tweelinggoden | de tweeling, het best met het zwaard |
| Sahadeva | Madri | de Ashvins | de jongste van de vijf, de andere helft van de tweeling |
Wie bij hen hoort
Hun moeder Kunti, die ook Pritha heet, gaat met hen mee door alles heen; naar haar heten de broers ook "de zonen van Kunti" of "de zonen van Pritha". Madri volgde Pandu op zijn brandstapel. Draupadi, de dochter van koning Drupada van Panchala, wordt de vrouw van alle vijf de broers tegelijk. Arjuna won haar op een bruidskeuze, en toen de broers thuiskwamen, zei Kunti zonder te kijken wat ze hadden meegebracht, in de gedachte dat het aalmoes was: "Deel het samen." Yudhishthira hield haar aan dat woord, en hij zei dat de dharma subtiel is. Krishna, de zoon van Kunti's broer, is hun neef en staat hun bij. En er is een zesde broer van wie bijna niemand weet: Karna, de zoon die Kunti als meisje van de zonnegod kreeg en aan het water overliet. Hij groeit op bij een wagenmenner, wordt de vriend van Duryodhana en staat in de oorlog tegenover zijn eigen broers.
- KuntiDe moeder van Yudhishthira, Bhima en Arjuna, die ook Pritha heet.in 108 verhalen
- MadriDe tweede vrouw van Pandu en de moeder van Nakula en Sahadeva, 'de zonen van Madri' (hoofdstuk 1).in 30 verhalen
- DraupadiDe dochter van koning Drupada van Panchala en de vrouw van de vijf broers.in 89 verhalen
- KrishnaDe zoon van Vasudeva en Devaki, de leider van de Yadava's en de vriend van de Pandava's.in 75 verhalen
- KarnaDe vriend van Duryodhana, 'de zoon van een suta' (hoofdstuk 11).in 47 verhalen
De familie zie je ook in de stamboom van Kunti, Madri en de zonen van Pandu en in die van Draupadi en de vijf zonen van Pandu.
Wat de naam betekent
Pandava is afgeleid van Pandu en betekent "nakomeling van Pandu": zonen van Pandu. De vijf heten zo omdat Pandu hun vader is voor de voorschriften van de dharma, ook al verwekten goden hen. Door de vloek lieten zijn vrouwen in zijn plaats de goden komen, "zodat aan de voorschriften van de dharma werd voldaan". Het epos kent dat gebruik: een ander verwekt bij de vrouw van een man de kinderen die hij zelf niet kan verwekken, en die kinderen gelden als de zijne. Het heet niyoga. Naast "Pandava" bestaan er namen naar de moeder: Kaunteya, zoon van Kunti, voor Yudhishthira, Bhima en Arjuna, en Madreya, zoon van Madri, voor de tweeling.
Wat de boeken tot nu toe vertellen
Deze hervertelling van de Mahabharata verschijnt in boeken; Lezen toont welke er zijn. Boek 1, Het huis van de Kuru's, vertelt de geboorte van de vijf en hun komst naar Hastinapura. In boek 2, De leerjaren, krijgen ze les in de wapens van Drona, en Arjuna wordt de beste boogschutter van allemaal. Duryodhana probeert Bhima te vergiftigen en wil de broers met hun moeder in een huis van lak verbranden; ze ontsnappen en trekken vermomd door het land, tot Arjuna Draupadi wint. De broers krijgen de helft van het rijk, een woeste streek, en bouwen daar hun stad Indraprastha.
Boek 3, Het dobbelspel, vertelt het tweede parva van het epos, het boek van de vergaderzaal, en het begin van het derde, het boek van het woud. Yudhishthira laat zich tot opperkoning wijden, nadat Bhima koning Jarasandha heeft gedood en de vier jongere broers de vier windstreken hebben onderworpen. Dan wordt hij uitgenodigd voor een dobbelspel, en een uitdaging weigert hij nooit. Hij verliest alles: zijn rijk, zijn broers, zichzelf en Draupadi, die door Duhshasana, een broer van Duryodhana, aan haar haar de speelzaal in wordt gesleurd. Na een tweede spel moeten de broers twaalf jaar in het woud leven en een dertiende jaar onder de mensen zonder herkend te worden. Bij het vertrek zweert Bhima Duhshasana's bloed te drinken en Duryodhana's dij te breken.
Boek 4, De wapens van de goden, vertelt verder in het boek van het woud. De broers wonen bij het meer van het Dvaitavana en later in het Kamyaka-woud, en Arjuna trekt naar de Himalaya om wapens van de goden te halen: de god Shiva vecht met hem in de gedaante van een jager, en in de hemel van Indra, de koning van de goden, krijgt hij de rest. Zonder hem is het woud voor Draupadi leeg. Yudhishthira, Bhima, de tweeling en Draupadi trekken met de rishi Lomasha langs de tirtha's, de heilige badplaatsen. In Prabhasa, aan de zee, wil Satyaki oorlog beginnen; Yudhishthira weigert: "de waarheid moet ik beschermen, meer dan mijn koningschap". Daarna volgen de bergen, waar Bhima de aap Hanuman ontmoet, en Arjuna keert op de wagen van Indra terug en vertelt wat hij heeft gedaan. Als het twaalfde jaar van het woud begint, grijpt een slang Bhima, en Yudhishthira's antwoorden bevrijden hem.
Wat het epos al vooruit vertelt
Het epos begint met een vooruitblik. In het eerste hoofdstuk van het epos klaagt de blinde Dhritarashtra na de oorlog over alles wat er gebeurd is, en zo hoor je al hoe het afloopt. Daar noemt de verteller Sauti Yudhishthira "een grote boom van dharma": Arjuna is de stam, Bhima de takken, de tweeling de bloemen en de vruchten, en de wortels zijn Krishna (Vasudeva), de god Brahma en de brahmanen. In de klaagzang komt de oorlog na de dertien jaar, en de Pandava's winnen een koninkrijk terug dat niemand hun meer betwist. Van hun kant blijven zeven mannen in leven; wie dat zijn, zegt de klaagzang niet.
De Pandava's buiten het epos
Wat hieronder staat, komt niet uit de boeken van deze site maar uit de bronnen die onderaan de pagina staan.
In de hindoetraditie
Yudhishthira draagt de titels Dharmaputra, "zoon van Dharma", en Dharmaraja, "koning van de dharma". Het tweede woord kent het epos al voor zijn vader: in de boeken heet de god Dharma ook Dharmaraja.
Draupadi, de vrouw van de vijf, wordt in Zuid-India als godin vereerd, als Draupadi Amman ("moeder Draupadi"). Volgens Wikipedia zijn er meer dan vierhonderd tempels voor haar, in Andhra Pradesh, Tamil Nadu en Karnataka en in landen met veel Tamils, en wordt zij vooral door de Palli-gemeenschap vereerd, een gemeenschap in Tamil Nadu. Bij de jaarlijkse feesten, die tot drie weken kunnen duren, lopen gelovigen over gloeiende kolen. Dat vuurlopen heet thimithi en is een gelofte aan de godin. Volgens BiblioAsia, een tijdschrift van de Nationale Bibliotheek van Singapore, geloven de deelnemers dat Draupadi, die uit het offervuur is geboren, wie de gelofte aflegt beschermt door de kolen zo koel als bloemen te maken. Haar verhaal wordt gespeeld in de Tamil straattheatervorm Terukkuttu en in de Yakshagana, een dansdrama uit de kuststreek van Karnataka en Kerala.
In Indonesië
Hoe de Mahabharata op Java en Bali het schaduwpoppenspel werd, staat bij Wat is de Mahabharata?. In de wayang kulit heten de vijf de Pandawa: Yudistira, Bima, Arjuna, Nakula en Sadewa. Tegenover hen staan hun neven, de Korawa, met Duryudana en Dursasana, en de oorlog heet er Bharatayuddha.
Semar en zijn zonen Gareng, Petruk en Bagong, de panakawan, de dienaren en raadgevers van de helden, komen niet uit het Indiase epos: ze zijn later aan de wayang toegevoegd. Semar geldt bij sommigen als de heiligste figuur van de hele wayang, een god in menselijke gedaante, Sang Hyang Ismaya, en als de geestelijke raadgever van de koningen.
In Nederland
Hindoes in Nederland, van wie de meesten uit Suriname komen, kennen de broers uit hun eigen overlevering; meer daarover staat bij Krishna.
Veelgestelde vragen
Wie zijn de vijf Pandava's?
Yudhishthira, Bhima, Arjuna, Nakula en Sahadeva, de vijf zonen van koning Pandu. Yudhishthira is de oudste, Bhima de sterkste, Arjuna de beste boogschutter; Nakula en Sahadeva zijn een tweeling. Kunti is de moeder van de eerste drie, Madri van de tweeling.
Zijn de Pandava's zonen van goden?
Ja. Pandu kon door een vloek zelf geen kinderen verwekken, en Kunti en Madri riepen daarom met een mantra goden bij zich: Dharma werd de vader van Yudhishthira, Vayu van Bhima, Indra van Arjuna en de Ashvins van Nakula en Sahadeva. Dat gebeurde op Pandu's verzoek, en daarom gelden de vijf als zijn zonen.
Waarom trouwen de Pandava's alle vijf met Draupadi?
Het epos geeft er drie redenen voor. Arjuna won Draupadi op een bruidskeuze en bracht haar mee naar huis, waar Kunti, die dacht dat het aalmoes was, zei: "Deel het samen". Haar woord mocht niet onwaar worden. De broers delen alles gelijk, en Yudhishthira antwoordt Drupada, Draupadi's vader, dat de dharma subtiel is. En Vyasa vertelt Drupada over haar vorige leven: als meisje vroeg ze vijf keer om een man. Drupada en zijn zoon vonden het huwelijk in strijd met het gebruik; Vyasa geeft toe dat het al lang niet meer gedaan wordt.
Wie is de oudste van de Pandava's?
Yudhishthira, de zoon van Kunti en de god Dharma. Hij laat zich later tot opperkoning wijden; Nakula en Sahadeva zijn de jongste.
Wat betekent het woord Pandava?
"Nakomeling van Pandu", dus zoon van Pandu.
Wie wint de oorlog tussen de Pandava's en de Kaurava's?
De Pandava's. Het begin van het epos zegt het vooruit: ze hebben "een koninkrijk teruggewonnen dat niemand hun meer betwist", maar aan hun kant blijven maar zeven mannen in leven. De oorlog zelf wordt pas in latere boeken verteld.
Verder lezen
Over de naam, Yudhishthira als Dharmaraja, de tempels van Draupadi en de Pandawa op Java:
- Mahabharata, Wayang en Hindoeïsme in Nederland op de Nederlandse Wikipedia.
- Pandavas, Yudhishthira, Draupadi Amman, Yakshagana, Semar en Wayang op de Engelse Wikipedia; in het Indonesisch: Pandawa.
- Theemithi: a look at the full cycle of rituals behind the festival of firewalking, BiblioAsia, de Nationale Bibliotheek van Singapore.
- Wayang puppet theatre, UNESCO, lijst van immaterieel cultureel erfgoed.
- De tegenpartij: de Kaurava's.
De verhalen
Hieronder staan alle verhalen waarin de broers samen optreden, uit de boeken die op de site staan.
Het zijn de Pandava's.'
Waar het voorkomt
- Het woord JayaHoofdstuk één · boek 1
- Vijf meren van bloedHoofdstuk één · boek 1
- Astika in het kortHoofdstuk drie · boek 1
- De weddenschapHoofdstuk vier · boek 1
- De raad van de slangenHoofdstuk zes · boek 1
- De dode slangHoofdstuk zes · boek 1
- Het slangenofferHoofdstuk zeven · boek 1
- BlijfHoofdstuk zeven · boek 1
- Vyasa komtHoofdstuk acht · boek 1
- Vaishampayana begintHoofdstuk acht · boek 1
- Het huis van PuruHoofdstuk elf · boek 1
- Drie zonenHoofdstuk dertien · boek 1
- Honderd pottenHoofdstuk veertien · boek 1
- Het hertHoofdstuk vijftien · boek 1
- Vijf zonenHoofdstuk zestien · boek 1
- De lenteHoofdstuk zestien · boek 1
- Het rijk van de naga'sHoofdstuk één · boek 2
- Kripa en KripiHoofdstuk één · boek 2
- De kop van de vogelHoofdstuk twee · boek 2
- Het toernooiHoofdstuk twee · boek 2
- De gurudakshinaHoofdstuk twee · boek 2
- De jakhalsHoofdstuk drie · boek 2
- VaranavataHoofdstuk drie · boek 2
- Het huis van lakHoofdstuk drie · boek 2
- HidimbiHoofdstuk vier · boek 2
- EkachakraHoofdstuk vier · boek 2
- De grassprietHoofdstuk vier · boek 2
- De dochter uit het vuurHoofdstuk vijf · boek 2
- Vijf keerHoofdstuk vijf · boek 2
- De verbrande wagenHoofdstuk vijf · boek 2
- De huispriesterHoofdstuk zes · boek 2
- De boog en het doelHoofdstuk zeven · boek 2
- Het schotHoofdstuk zeven · boek 2
- Deel het samenHoofdstuk acht · boek 2
- De wapensHoofdstuk acht · boek 2
- Vier stemmenHoofdstuk acht · boek 2
- Vijf Indra'sHoofdstuk acht · boek 2
- Het huwelijkHoofdstuk acht · boek 2
- Het geluk van de Kuru'sHoofdstuk negen · boek 2
- Waar Krishna isHoofdstuk negen · boek 2
- IndraprasthaHoofdstuk negen · boek 2
- TilottamaHoofdstuk tien · boek 2
- De koeien van de brahmaanHoofdstuk tien · boek 2
- De ontvoeringHoofdstuk elf · boek 2
- De koeherderinHoofdstuk elf · boek 2
- De gloeiende brahmaanHoofdstuk twaalf · boek 2
- Het aanbod van MayaHoofdstuk één · boek 3
- De zaalHoofdstuk één · boek 3
- De vragen van NaradaHoofdstuk één · boek 3
- De snataka'sHoofdstuk drie · boek 3
- Dertien dagen en nachtenHoofdstuk drie · boek 3
- Nakula in het westenHoofdstuk vier · boek 3
- De wijdingHoofdstuk vier · boek 3
- De gastenHoofdstuk vijf · boek 3
- De eerste eerHoofdstuk vijf · boek 3
- Het bezwaar van ShishupalaHoofdstuk vijf · boek 3
- De oude gansHoofdstuk vijf · boek 3
- Het getal is volHoofdstuk zes · boek 3
- Kristal en waterHoofdstuk zes · boek 3
- Een wapen niet van ijzerHoofdstuk zeven · boek 3
- Uitgedaagd weiger ik nietHoofdstuk zeven · boek 3
- Het vriendschappelijke spelHoofdstuk acht · boek 3
- Een jakhals in uw huisHoofdstuk acht · boek 3
- Wat heb je nog?Hoofdstuk acht · boek 3
- Geen slavinHoofdstuk acht · boek 3
- Wie verloor u eerst?Hoofdstuk negen · boek 3
- Wat de sterke dharma noemtHoofdstuk negen · boek 3
- De derde gunstHoofdstuk tien · boek 3
- Een boot naar de overkantHoofdstuk tien · boek 3
- Slangen op je nekHoofdstuk tien · boek 3
- Het veertiende jaarHoofdstuk elf · boek 3
- Let op SahadevaHoofdstuk elf · boek 3
- De schaduw van een palmHoofdstuk elf · boek 3
- De Tijd heft geen stafHoofdstuk elf · boek 3
- Een onderpandHoofdstuk twaalf · boek 3
- ModderHoofdstuk twaalf · boek 3
- De koperen potHoofdstuk twaalf · boek 3
- Een klein vuurHoofdstuk twaalf · boek 3
- Zolang ze zwak zijnHoofdstuk dertien · boek 3
- De zwakke osHoofdstuk dertien · boek 3
- De dijHoofdstuk dertien · boek 3
- KirmiraHoofdstuk dertien · boek 3
- Ook jou nietHoofdstuk veertien · boek 3
- De dam is gebrokenHoofdstuk vijftien · boek 3
- De boom bij het meerHoofdstuk één · boek 4
- Een glimlachHoofdstuk één · boek 4
- De oogzalf en de naaldHoofdstuk twee · boek 4
- Op één zetelHoofdstuk vier · boek 4
- De bliksem laat iets overHoofdstuk vijf · boek 4
- Door een spionHoofdstuk vijf · boek 4
- Een dag als een jaarHoofdstuk zes · boek 4
- Het gezicht naar het oostenHoofdstuk elf · boek 4
- Wie wil er nog eten?Hoofdstuk elf · boek 4
- Het altaar in zeeHoofdstuk dertien · boek 4
- Twaalf dagen in PrabhasaHoofdstuk veertien · boek 4
- Waarom zinkt de aarde niet?Hoofdstuk veertien · boek 4
- Ik kan gaanHoofdstuk zeventien · boek 4
- Een witte bergHoofdstuk zeventien · boek 4
- Op een gedachteHoofdstuk zeventien · boek 4
- De grote jujubeHoofdstuk zeventien · boek 4
- Een tweede bergHoofdstuk achttien · boek 4
- Het uur van onze krachtHoofdstuk achttien · boek 4
- Een vuur onder asHoofdstuk negentien · boek 4
- Niet verderHoofdstuk negentien · boek 4
- Vijf kleurenHoofdstuk negentien · boek 4
- De aanleidingHoofdstuk negentien · boek 4
- Het wiel van de TijdHoofdstuk twintig · boek 4
- De aarde als wagenHoofdstuk eenentwintig · boek 4
- Het twaalfde jaarHoofdstuk tweeëntwintig · boek 4
- Wie is een brahmaan?Hoofdstuk tweeëntwintig · boek 4