Begrip
Veda
De Veda is de oudste heilige tekst van India, en in de Mahabharata, het grote Indiase epos over vijf broers en hun honderd neven, dat deze site in het Nederlands opnieuw vertelt, is hij overal. Brahmanen, de priesters, "die de Veda kennen" staan aan ieder hof, prinsen leren hem in hun jeugd en bij elk offer klinken zijn verzen. Het woord betekent kennis, weten; het is verwant aan ons woord weten. Met "de Veda" is het geheel bedoeld, met "de Veda's" de vier verzamelingen waaruit dat geheel bestaat: de Rigveda, de Samaveda, de Yajurveda en de Atharvaveda. De boeken van deze hervertelling gebruiken beide vormen, zoals het epos zelf doet.
De oudste delen, de hymnen van de Rigveda, zijn volgens de meeste geleerden ergens tussen 1500 en 1000 v.Chr. ontstaan, in het noordwesten van India. Zeker is die datering niet. Eeuwenlang werden de teksten van leraar op leerling doorgegeven, woord voor woord, met de klemtonen erbij, en in de traditie gebeurt dat nog altijd; op schrift begon men ze volgens geleerden pas rond 500 v.Chr. te zetten. In de hindoetraditie geldt de Veda als shruti, "wat gehoord is": geen mensenwerk, maar wat de zieners van oudsher hebben gehoord. Alles wat daarna kwam, ook de grote geschiedenissen zoals de Mahabharata zelf, heet smriti, "wat herinnerd wordt".
De vier Veda's
Het epos noemt de vier graag samen. Als de rishi Kashyapa, een ziener, zijn zoon Garuda, de reuzenvogel, zegent voor zijn gevecht met de goden, wenst hij hem toe dat "de verzen van de Rigveda, de offerformules van de Yajurveda en de gezangen van de Samaveda, de heilige offerboter en alle geheime leringen, de upanishads" zijn kracht zullen zijn. En als koning Dushyanta de hermitage binnenloopt, de woonplaats in het woud van de rishi Kanva, hoort hij "hier brahmanen de verzen van de Rigveda reciteren, volgens de juiste regels van de klemtoon, daar brahmanen die de riten en de formules van de Yajurveda kenden, en weer elders rishi's die zich aan hun geloften hielden en de gezangen van de Samaveda zongen, en brahmanen die de Atharvaveda kenden."
- De Rigveda is de Veda van de verzen: lofzangen op de goden, 1028 hymnen in tien bundels. In boek 1 van deze hervertelling zingt de blinde leerling Upamanyu, die in een put is gevallen, een lofzang op de Ashvins, de tweelinggoden die de artsen van de goden zijn; het epos zegt dat hij dat doet "met woorden uit de Rigveda".
- De Samaveda is de Veda van de gezangen: grotendeels dezelfde verzen als in de Rigveda, maar op melodie gezet om bij het offer te zingen. Op het koningsoffer waarmee Yudhishthira, de oudste van de vijf broers, zich in boek 3 tot opperkoning laat wijden, zingt de priester Susaman, de zanger onder de priesters, "als udgatri de gezangen van de Samaveda".
- De Yajurveda is de Veda van de offerformules: de woorden die de priester uitspreekt bij iedere handeling van het offer.
- De Atharvaveda staat wat apart. Hij bevat spreuken voor genezing, bescherming en voorspoed, en is volgens geleerden later dan de andere drie als Veda erkend. In het epos staat zowel "de drie Veda's" als een opsomming van vier. De rishi Narada vraagt Yudhishthira of hij leeft naar de dharma, de orde waaraan alles gebonden is, "die in de drie Veda's wortelt"; maar in de hemelse zaal van de god Brahma zit "Angirasa, de rishi van de Atharvaveda".
In de overlevering bestaat iedere Veda uit vier soorten teksten: de verzameling van verzen en formules zelf, de samhita; de brahmana's, geen priesters maar teksten, die het ritueel uitleggen; de aranyaka's, de "woudleer", voor wie zich uit de wereld heeft teruggetrokken; en de upanishads, de gesprekken over het Zelf en het brahman, de allerhoogste werkelijkheid (het woord lijkt op brahmaan, maar betekent iets anders). Het epos kent die indeling. In het eerste hoofdstuk van het epos, waarin de verteller het hele verhaal al vooruit samenvat, heet de Bharata, zoals het epos zichzelf noemt, onder de verhalen wat "het Aranyaka, de woudleer, onder de Veda's" is, en de upanishads heten er "de leerteksten die de Veda afsluiten".
Wie de Veda leert
In het epos is de Veda de kennis van de brahmanen, de hoogste van de vier standen, "de stand van de priesters en de kenners van de Veda". Zij noemen zichzelf tweemaal geborenen, omdat hun wijding in de Veda als een tweede geboorte geldt. Een jongen woont in zijn leerjaren bij zijn leraar, dient hem en leert de Veda; die leerjaren zijn de eerste van de vier levensfasen, en de gelofte van onthouding die erbij hoort heet brahmacharya. Het verhaal van de rishi Ayoda-Dhaumya en zijn drie leerlingen, in boek 1, laat zien hoe zwaar zulke jaren konden zijn. Een van de drie heet zelf Veda; de leerling Veda wordt later de leraar van Utanka, met wie het verhaal van het slangenoffer begint, het offer waarmee koning Janamejaya alle slangen ter wereld wil verbranden.
Ook koningszonen leren de Veda. Bhishma, de grootoom van de vijf broers en van hun neven, heeft "bij Vasishtha alle Veda's met hun hulpwetenschappen bestudeerd": bij de rishi Vasishtha, met de vakken die bij de Veda horen. De vijf Pandava's, zoals de broers heten, doorlopen als kinderen "alle reinigende riten die de Veda voorschrijft", en als ze later vermomd als brahmanen door het land trekken, bestuderen ze onderweg "de Rigveda en de andere Veda's". Hun wapenleraren Kripa en Drona zijn allebei brahmanen die de Veda's kennen. De studie van de Veda is een van de drie dingen die ieder mens volgens het epos verschuldigd is: "hij is het offer verschuldigd, de studie van de Veda volgens de voorschriften, en nakomelingen." In de goede oude tijd, zegt het, "verkocht geen brahmaan de Veda voor geld".
De shudra's, de vierde stand, mogen de Veda niet horen, en het epos gebruikt dat twee keer als vergelijking. Een brahmaanse in de stad Ekachakra vreest dat onwaardige mannen om haar dochter zullen vragen "zoals shudra's die de Veda willen horen", en Krishna, de neef en bondgenoot van de vijf broers, zegt van zijn vijand Shishupala dat die Rukmini, naar wie hij had gedongen, niet kreeg, "zoals een shudra de Veda niet te horen krijgt". De volken buiten de orde van de Veda heten mleccha's; wie naar die orde leeft, is een arya, een "edele". Dat woord zegt in het epos iets over gedrag en herkomst, niets over ras; dat de Europese rassenleer er later "Ariërs" van maakte, is misbruik van het woord. Tegelijk botst het epos over de standen met zichzelf: de god Dharma zelf wordt door een vloek als shudra geboren, als Vidura, de raadsman van de koning, en dezelfde zin die Vidura van de troon uitsluit, noemt hem de eerste onder de rechtvaardigen. De nawoorden van boek 1 en boek 3 laten die stemmen naast elkaar staan.
Veda en offer
"Hoe draagt de Veda vrucht?" vraagt Yudhishthira aan Narada, en het antwoord luidt: "De vrucht van de Veda is het agnihotra, het dagelijkse vuuroffer." De Veda wordt uitgesproken, bij het offer; een mantra is een vers uit de Veda of een formule die daarbij hoort. Op het koningsoffer in boek 3 verdelen de priesters het werk zoals de Veda's zelf verdeeld zijn: de hotri's dragen de verzen voor (de Rigveda), de udgatri zingt de gezangen (de Samaveda), de adhvaryu verricht de handelingen en spreekt de formules (de Yajurveda). Een vierde priester, die in het epos "de brahman" heet, een ander woord dan brahmaan, waakt over het geheel. Sahadeva, de jongste van de vijf broers, zingt in hetzelfde boek een lofzang op Agni, de god van het vuur die de offergaven naar de goden draagt: "Voor u zijn de Veda's ontstaan."
Om de Veda te bewaren en uit te leggen zijn er de hulpwetenschappen, zes vakken: de uitspraak, de grammatica, de versmaat, de verklaring van de woorden, de riten en de sterrenkunde. Daarnaast staan twee soorten verhalende teksten: de purana's, de oude overleveringen, en de geschiedenissen, waartoe de Mahabharata zelf behoort. Over hun verhouding tot de Veda zegt het epos in datzelfde eerste hoofdstuk: "Met de geschiedenis en de purana's kan men de Veda uitleggen, maar de Veda is bang voor wie weinig weet." Wie weinig geleerd heeft, verstaat de Veda verkeerd; de verhalen brengen zijn betekenis bij wie de Veda zelf niet kan doorgronden. Zo ziet het epos zichzelf.
Vijf woorden lijken op elkaar en horen toch niet bij elkaar:
| Woord | Wat het is |
|---|---|
| brahmaan | een priester, iemand uit de hoogste stand |
| brahmana's | teksten bij de Veda die het offerritueel uitleggen |
| brahman | de allerhoogste werkelijkheid |
| de brahman | de vierde priester bij het offer, die over het geheel waakt |
| Brahma | de god die de wereld schiep |
De vijfde Veda
De dichter van het epos is Vyasa, en zijn naam betekent "de ordenaar". Zo verklaart het epos zelf de vierdeling van de Veda. Vyasa zag hoe de dharma, "die in het eerste tijdperk op vier benen staat, in elk volgend tijdperk een been verliest", en hoe de mensen korter leven en zwakker worden. Daarom ordende hij de Veda en verdeelde hij hem in vier delen, "en daarna maakte hij dit heilige verhaal". Hij onderwees de Veda's aan vijf leerlingen, Sumantu, Jaimini, Paila, zijn zoon Shuka en Vaishampayana, "met de Mahabharata als vijfde Veda". Vaishampayana draagt het verhaal later voor aan koning Janamejaya, een verre nakomeling van de vijf broers; in de boeken van deze site lees je het zoals hij het te horen krijgt.
"Eens legden de goden, die daarvoor bijeen waren gekomen, de vier Veda's in de ene schaal van een weegschaal en de Bharata in de andere. En de Bharata woog zwaarder dan de vier Veda's met al hun geheimen." Daaraan dankt het werk zijn naam: Mahabharata, de grote Bharata. Het noemt zichzelf "deze Veda van Vyasa", zegt dat het "de betekenis van de vier Veda's bevat" en dat het "gelijk aan de Veda's" is, en het waarschuwt: "Wie de vier Veda's kent met al hun hulpwetenschappen en upanishads, maar deze geschiedenis niet, kan niet wijs genoemd worden."
De hindoetraditie heeft die aanspraak op haar eigen manier overgenomen. De Veda bleef shruti en de Mahabharata hoort bij de smriti. Maar al een van de oudste upanishads, de Chandogya Upanishad, noemt de geschiedenissen en de oude overleveringen "de vijfde Veda", en in de Vedanta, de scholen die op de upanishads voortbouwen, geldt de Bhagavad Gita naast de upanishads als grondtekst. De Bhagavad Gita is het gesprek op het slagveld dat in het epos staat, en voor veel hindoes de tekst die ze het beste kennen, ook uit de mandir, de hindoetempel. Op de manier die het epos bij Kanva beschrijft, met de oude klemtonen, wordt de Veda tot vandaag gereciteerd. UNESCO heeft die traditie van vedische recitatie in 2008 op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed gezet: de Veda speelt in India nog altijd een grote rol in het dagelijks leven, schrijft UNESCO, maar van de ruim duizend takken van de overlevering die er ooit waren, zijn er nog dertien over.
Veelgestelde vragen
Hoeveel Veda's zijn er, en hoe heten ze?
Er zijn er vier: de Rigveda (de verzen), de Samaveda (de gezangen), de Yajurveda (de offerformules) en de Atharvaveda (spreuken voor genezing, bescherming en voorspoed). Het epos spreekt soms van "de drie Veda's", en volgens geleerden is de Atharvaveda later dan de andere drie als Veda erkend. Met "de Veda" in het enkelvoud wordt meestal het geheel van die vier bedoeld.
Wat betekent het woord Veda?
Veda betekent kennis, weten. Het woord is verwant aan het Nederlandse weten. In de hindoetraditie is het de kennis die de zieners van oudsher hebben gehoord.
Hoe oud is de Veda?
De oudste delen, de hymnen van de Rigveda, worden meestal gedateerd tussen 1500 en 1000 v.Chr., al lopen de schattingen uiteen. Eeuwenlang werd de Veda alleen mondeling doorgegeven; pas rond 500 v.Chr. begon men hem op te schrijven.
Wat is het verschil tussen de Veda en de upanishads?
De upanishads zijn een van de vier soorten teksten waaruit elke Veda bestaat: de laatste, die over het Zelf en het brahman, de allerhoogste werkelijkheid, handelen. Het epos noemt ze "de leerteksten die de Veda afsluiten". De Veda is het geheel en de upanishads zijn een deel ervan.
Waarom heet de Mahabharata de vijfde Veda?
Het epos noemt zichzelf zo. Vyasa onderwees de Veda's aan vijf leerlingen, onder wie zijn zoon Shuka, "met de Mahabharata als vijfde Veda", en op een weegschaal woog het werk zwaarder dan de vier Veda's samen. In de hindoetraditie blijft de Veda shruti, "wat gehoord is", en hoort de Mahabharata bij de smriti, "wat herinnerd wordt".
Wat de boeken tot nu toe vertellen
Een greep uit wat de boeken van deze hervertelling over de Veda vertellen; onder "Waar het woord Veda valt" staat de volledige lijst.
In boek 1, Het huis van de Kuru's, vraagt een rishi in het woud Naimisha aan Sauti, de verteller, om het verhaal van Vyasa, "dat de betekenis van de vier Veda's bevat", en zo begint het epos. Later roept Satyavati, de moeder van de gestorven koning, haar oudste zoon Vyasa om het koningshuis van de Kuru's voor uitsterven te behoeden; hij is "bezig de Veda's uit te leggen" en komt meteen.
In boek 2, De leerjaren, hoort de rishi Vasishtha, die na de dood van al zijn zonen zelf wil sterven, achter zich iemand "de Veda's opzeggen, verstandig en met de zes schoonheden van de voordracht": zijn ongeboren kleinzoon Parashara, in de schoot van zijn moeder. Als Draupadi, de koningsdochter die de vrouw van alle vijf de broers wordt, met hen moet trouwen, brengen haar vader Drupada en haar broer het bezwaar in dat zo'n huwelijk ingaat "tegen het gebruik en tegen de Veda's"; Vyasa, die het huwelijk verdedigt, geeft toe dat het al lang niet meer gedaan wordt. En in de brand van het Khandava-woud zingen vier jonge vogels die de Veda kunnen voordragen ieder een lofzang op Agni, de god van het vuur, en Agni spaart hen, "want wat je gezegd hebt, is de waarheid van de Veda".
In boek 3, Het dobbelspel, beschrijft Narada aan Yudhishthira de zaal van Brahma, waar de vier Veda's "in lichamelijke gestalte" aanwezig zijn. Als Shishupala bezwaar maakt tegen de eer voor Krishna op het koningsoffer, antwoordt Bhishma: "Om twee redenen eren wij Krishna: hij kent de Veda en alles wat erbij hoort, en zijn kracht is onmetelijk." Na het verlies bij het dobbelspel reciteren brahmanen de hele nacht de Veda om Yudhishthira te troosten. En in het woud, waar de broers heen moeten, houdt de rishi Shaunaka hem voor: "De Veda zegt: handel, en zie af van handelen", en hij legt uit wat dat betekent: doe wat de dharma vraagt, zonder eigenwaan.
In boek 4, De wapens van de goden, zegt Yudhishthira in het debat over geduld, met woorden van de rishi Kashyapa, dat vergevingsgezindheid dharma is, "het offer en de Veda". Op de pelgrimstocht vertelt Lomasha hoe Ashtavakra, nog ongeboren in de schoot van zijn moeder, de Veda's heeft geleerd en zijn vader verbetert als die 's nachts reciteert; als jongen zegt hij tegen de poortwachter van koning Janaka: "wie de Veda heeft geleerd, die is bij ons groot". Yavakri wil de Veda zonder leraar, door ascese, en Indra zegt: "Ga, en leer uit de mond van een leraar." In Hanumans uitleg van de vier tijdperken is er in het eerste tijdperk geen Rig, Yajus of Sama, en wordt de Veda in het derde "in vieren gedeeld". En de slang die Bhima gevangen houdt, zegt tegen Yudhishthira dat "de vier standen de maat zijn, en de waarheid, en de Veda"; Yudhishthira antwoordt dat iemands tweede geboorte zijn wijding in de Veda is.
Waar het woord Veda valt
Uit de verhalen waarin de Veda genoemd wordt, per boek de zin waarin het woord voor het eerst valt, met een link naar het verhaal.
Boek 1 · Het huis van de Kuru's
Tweemaal geborenen noemden zij zich, omdat hun wijding in de Veda een tweede geboorte was geweest.
Het woord Jaya · hoofdstuk één, 16 keer
Wie de vier Veda's kent met al hun hulpwetenschappen en upanishads, maar deze geschiedenis niet, kan niet wijs genoemd worden.
Vijf meren van bloed · hoofdstuk één, 2 keer
'Deze zoon van mij,' antwoordde de rishi, 'is verzonken in ascese, thuis in de studie van de Veda's en vervuld van de volle kracht van mijn eigen ascese.
De oorringen van de koningin · hoofdstuk twee, 13 keer
Hij was uw grote voorvader, Shaunaka: deugdzaam, toegewijd aan de ascese, beroemd, thuis in de wet, uitblinkend onder de kenners van de Veda's, rechtvaardig, eerlijk en matig in wat hij at.'
De getuige · hoofdstuk drie, 3 keer
Mild moet hij zijn, welwillend tegenover alle wezens, eerlijk en vergevingsgezind; zo luidt het heiligste voorschrift van de Veda's.
Het halve leven · hoofdstuk drie, 4 keer
Ze kregen een zoon, Astika: een groot asceet, thuis in de Veda's en hun hulpwetenschappen, die naar iedereen met dezelfde ogen keek en de angst wegnam bij zijn beide ouders.
Astika in het kort · hoofdstuk drie, 2 keer
De Veda's en hun hulpwetenschappen bezingen uw onvergelijkbare kracht, en daarom bestuderen de brahmanen die offers willen brengen, de Veda's met de grootste zorg.'
De slavendienst · hoofdstuk vijf, 2 keer
Maar kleineer nooit meer hen die de Veda uitspreken, de brahmanen.
De duimgrote rishi's · hoofdstuk vijf
En nog in 25 andere verhalen van dit boek.
Boek 2 · De leerjaren
De zonen van koning Pandu doorliepen alle reinigende riten die de Veda voorschrijft, en ze groeiden op als prinsen in het huis van hun vader.
Het rijk van de naga's · hoofdstuk één, 2 keer
Al zijn wapens verwierf hij door ascese, zoals brahmanen in hun leerjaren door ascese de Veda verwerven.
Kripa en Kripi · hoofdstuk één
Ten slotte viel zijn keus op Drona, de zoon van Bharadvaja, die alle Veda's kende.
De ring in de put · hoofdstuk één, 3 keer
Hij is jong en ervaren in de strijd, hij kent de Veda, hij is waarachtig en vriendelijk.
Varanavata · hoofdstuk drie, 2 keer
Onderweg bestudeerden ze de Rigveda en de andere Veda's, en ook de hulpwetenschappen van de Veda, en de leer van de dharma en van de staatskunst.
Ekachakra · hoofdstuk vier, 2 keer
Onwaardige mannen zullen om de hand van jouw dochter vragen, zoals shudra's die de Veda willen horen.
De grasspriet · hoofdstuk vier, 2 keer
Ze gingen nog altijd als brahmanen gekleed en wijdden zich aan de studie van de Veda's.
De dochter uit het vuur · hoofdstuk vijf, 3 keer
Daarom prijzen wie de Veda kennen nooit de mensen die op zo'n uur naar het water gaan, zelfs geen koningen aan het hoofd van hun troepen.
De verbrande wagen · hoofdstuk vijf, 5 keer
En nog in 19 andere verhalen van dit boek.
Boek 3 · Het dobbelspel
Dhaumya was er, en Yajnavalkya, en Parvata, en de grote muni Markandeya, en vele anderen: wijzen die de dharma kenden, die hun zinnen bedwongen en de Veda met alle wetenschappen die erbij horen beheersten.
De zaal · hoofdstuk één
Narada kende de Veda en de upanishads, de leerteksten die de Veda afsluiten, en de oude overleveringen en wat er in vroegere wereldtijden gebeurd was.
De vragen van Narada · hoofdstuk één, 7 keer
De vier Veda's waren er, alle wetenschappen en de oude verhalen, en Inzicht, Standvastigheid, Geheugen, Wijsheid, Roem en Vergevingsgezindheid, in lichamelijke gestalte.
De zalen van de goden · hoofdstuk één
Brahmanen die de Veda kenden, zagen onheilstekenen, en ze meldden het aan Jarasandha.
De snataka's · hoofdstuk drie
Ook Samudrasena, koning Chandrasena en de koning van Tamralipta overwon hij, en de koning van de Suhma's, de koningen die aan de zee woonden en al de volken van de mleccha's, de volken buiten de orde van de Veda.
Bhima in het oosten · hoofdstuk vier
Voor u zijn de Veda's ontstaan, en daarom heet u Jatavedas.
Agni in Mahishmati · hoofdstuk vier
Hij is de oude rishi, de Veda zelf, en wie kennis heeft, ziet hem zoals hij is.
De wijding · hoofdstuk vier, 5 keer
En sommigen, mannen met grote geloften die alle Veda's kenden, praatten met plezier over dharma en voorspoed.
De eerste eer · hoofdstuk vijf
En nog in 13 andere verhalen van dit boek.
Boek 4 · De wapens van de goden
Alle Pandava's trokken naar het meer, en veel brahmanen gingen met hen mee: brahmanen met en zonder offervuur, brahmanen die de Veda reciteerden, die leefden van wat men hun gaf, die hun mantra's opzeiden en in het woud woonden.
De boom bij het meer · hoofdstuk één
Van alle kanten werd de Veda gereciteerd, en het meer werd een heilige plek, als de wereld van Brahma.
Een glimlach · hoofdstuk één, 2 keer
'Kashyapa, de grote rishi, die zelf vergevingsgezind was, heeft over de vergevingsgezinden gezongen,' zei Yudhishthira. '"Vergevingsgezindheid is dharma, ze is het offer en de Veda, ze is wat wij gehoord hebben.
De arts van beiden · hoofdstuk één
Wat de muni's die de Veda doorzien, op de ene manier zien, loopt anders, als de vlagen van de wind.
Een houten pop · hoofdstuk twee, 3 keer
Geven, offeren, de goeden eren, de Veda kennen, oprecht zijn: dat is de hoogste dharma, maar zonder voorspoed kan niemand hem volgen.
Geen man meer · hoofdstuk twee, 2 keer
Het wild raakt hier op, en de struiken en de kruiden worden uitgeput, want je onderhoudt veel brahmanen die de Veda kennen en alles wat erbij hoort.'
De oogzalf en de naald · hoofdstuk twee, 2 keer
Zoals een kind op de schoot van zijn vader ligt, zo heb ik op jouw schoot gespeeld, waar de apsara's zingen en de Veda klinkt.'
Lampen in de verte · hoofdstuk vier
Wie geen offers bracht, wie loog, wie de Veda niet kende, wie niet in de tirtha's had gebaad, wie niets gaf, kon haar niet zien, en ook niet wie offers verstoorde, wie gemeen was of drank dronk, wie het bed van zijn leraar schond, wie vlees at of een kwaad hart had.
Op één zetel · hoofdstuk vier
En nog in 36 andere verhalen van dit boek.
Alle plaatsen waar het woord in de boeken valt, zo ver als boek 4 vertelt: 294 keer in 125 verhalen. De lijst groeit met elk nieuw boek.
Verwante begrippen
- upanishads'De leerteksten die de Veda afsluiten' (hoofdstuk 4 en 11).in 7 verhalen
- mantraEen heilig vers uit de Veda of een heilige formule.in 60 verhalen
- brahmaanIemand uit de eerste van de vier standen, de stand van de priesters en de kenners van de Veda.in 110 verhalen
- tweemaal geborenenDe brahmanen, omdat hun wijding in de Veda een tweede geboorte was.in 11 verhalen
- leerling van de Veda, leerjarenDe eerste van de vier levensfasen: een jongen woont bij zijn leraar en leert de Veda.in 0 verhalen
- brahmacharyaDe gelofte om in onthouding te leven, voor studie en meditatie.in 1 verhaal
- hulpwetenschappenDe vakken die men nodig heeft om de Veda te bewaren en uit te leggen.in 15 verhalen
- puranaDe oude overleveringen (hoofdstuk 6 en 7).in 18 verhalen
- leerboekenDe boeken over dharma, koningschap en andere kennis.in 40 verhalen
- agnihotraHet dagelijkse vuuroffer.in 3 verhalen
- hotriDe priester die de verzen voordraagt.in 2 verhalen
- udgatriDe priester die bij het offer de gezangen van de Samaveda zingt.in 1 verhaal
- adhvaryuDe priester die bij het offer de handelingen verricht.in 1 verhaal
- standenDe vier standen: brahmanen, kshatriya's, vaishya's en shudra's.in 25 verhalen
- shudra'sDe dienende stand, de vierde van de vier standen.in 21 verhalen
- arya'sDe volken die de Veda eren.in 2 verhalen
- mleccha'sDe volken buiten de orde van de Veda.in 15 verhalen
Verder lezen
Hier lees je verder over de ouderdom van de Veda, de vier soorten teksten, de recitatie van nu en de vijfde Veda.
- Veda's, Rigveda en Upanishads op de Nederlandse Wikipedia; uitgebreider in het Engels: Vedas, Fifth Veda en Prasthanatrayi, de drie grondteksten van de Vedanta.
- Tradition of Vedic chanting, UNESCO, lijst van immaterieel cultureel erfgoed.
- Voor wie Sanskriet leest: de tekst van de Rigveda en van de Mahabharata in het Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL).
- Engelse vertalingen uit de negentiende eeuw, vrij van rechten, op Wikisource: de Rigveda van Ralph Griffith en de Mahabharata van Kisari Mohan Ganguli, de vertaling waarop deze hervertelling steunt. Het werk is daar nog niet helemaal overgetypt.
Uit de boeken
Uit de woordenlijst van boek 1
Met 'de Veda' is het geheel bedoeld, met 'de Veda's' de vier: Rig-, Sama-, Yajur- en Atharvaveda. Vyasa ordende de Veda en maakte de Mahabharata tot de vijfde Veda (hoofdstuk 8).
Uit de woordenlijst van boek 2
Met 'de Veda' is het geheel bedoeld, met 'de Veda's' de vier: Rig-, Sama-, Yajur- en Atharvaveda (hoofdstuk 4).
Uit de woordenlijst van boek 3
Met 'de Veda' is het geheel bedoeld, met 'de Veda's' de vier (hoofdstuk 1). De Samaveda is die van de gezangen (hoofdstuk 2 en 4).
Uit de woordenlijst van boek 4
Met 'de Veda' is het geheel bedoeld, met 'de Veda's' de vier. Van het eerste tijdperk zegt Hanuman: 'Er was één Veda'; in het derde: 'de Veda wordt in vieren gedeeld' (hoofdstuk 18). Zie upanishads en Savitri.
Waar het voorkomt
- Het woord JayaHoofdstuk één · boek 1
- Vijf meren van bloedHoofdstuk één · boek 1
- De oorringen van de koninginHoofdstuk twee · boek 1
- De getuigeHoofdstuk drie · boek 1
- Het halve levenHoofdstuk drie · boek 1
- Astika in het kortHoofdstuk drie · boek 1
- De slavendienstHoofdstuk vijf · boek 1
- De duimgrote rishi'sHoofdstuk vijf · boek 1
- De dode slangHoofdstuk zes · boek 1
- Er isHoofdstuk zeven · boek 1
- Het slangenofferHoofdstuk zeven · boek 1
- BlijfHoofdstuk zeven · boek 1
- Vyasa komtHoofdstuk acht · boek 1
- Vaishampayana begintHoofdstuk acht · boek 1
- Het meisje dat naar vis rookHoofdstuk acht · boek 1
- De last van de aardeHoofdstuk acht · boek 1
- De delen van de godenHoofdstuk acht · boek 1
- De jachtHoofdstuk negen · boek 1
- BharataHoofdstuk negen · boek 1
- De lijn van ManuHoofdstuk tien · boek 1
- Het ashokabosHoofdstuk tien · boek 1
- De ouderdomHoofdstuk elf · boek 1
- Vijf gouden wagensHoofdstuk elf · boek 1
- Het huis van PuruHoofdstuk elf · boek 1
- De gelofteHoofdstuk twaalf · boek 1
- De drie prinsessenHoofdstuk dertien · boek 1
- Het oudste kindHoofdstuk dertien · boek 1
- De bloeiHoofdstuk dertien · boek 1
- Het kind in het waterHoofdstuk veertien · boek 1
- Honderd pottenHoofdstuk veertien · boek 1
- De mantraHoofdstuk vijftien · boek 1
- Vijf zonenHoofdstuk zestien · boek 1
- De lenteHoofdstuk zestien · boek 1
- Het rijk van de naga'sHoofdstuk één · boek 2
- Kripa en KripiHoofdstuk één · boek 2
- De ring in de putHoofdstuk één · boek 2
- VaranavataHoofdstuk drie · boek 2
- EkachakraHoofdstuk vier · boek 2
- De grassprietHoofdstuk vier · boek 2
- De dochter uit het vuurHoofdstuk vijf · boek 2
- De verbrande wagenHoofdstuk vijf · boek 2
- TapatiHoofdstuk vijf · boek 2
- Blijf, als je kuntHoofdstuk zes · boek 2
- De smalle wegHoofdstuk zes · boek 2
- VaderHoofdstuk zes · boek 2
- Het vuur in het waterHoofdstuk zes · boek 2
- De huispriesterHoofdstuk zes · boek 2
- De boog en het doelHoofdstuk zeven · boek 2
- De koningenHoofdstuk zeven · boek 2
- De wapensHoofdstuk acht · boek 2
- Vier stemmenHoofdstuk acht · boek 2
- Het huwelijkHoofdstuk acht · boek 2
- IndraprasthaHoofdstuk negen · boek 2
- TilottamaHoofdstuk tien · boek 2
- UlupiHoofdstuk elf · boek 2
- De krokodillenHoofdstuk elf · boek 2
- De koeherderinHoofdstuk elf · boek 2
- De gloeiende brahmaanHoofdstuk twaalf · boek 2
- De sarngaka'sHoofdstuk dertien · boek 2
- Aan de rivierHoofdstuk dertien · boek 2
- De zaalHoofdstuk één · boek 3
- De vragen van NaradaHoofdstuk één · boek 3
- De zalen van de godenHoofdstuk één · boek 3
- De snataka'sHoofdstuk drie · boek 3
- Bhima in het oostenHoofdstuk vier · boek 3
- Agni in MahishmatiHoofdstuk vier · boek 3
- De wijdingHoofdstuk vier · boek 3
- De eerste eerHoofdstuk vijf · boek 3
- Het bezwaar van ShishupalaHoofdstuk vijf · boek 3
- De oude gansHoofdstuk vijf · boek 3
- Het getal is volHoofdstuk zes · boek 3
- Dertien jaarHoofdstuk zes · boek 3
- Hier is de deurHoofdstuk zeven · boek 3
- De schelp van VarunaHoofdstuk zeven · boek 3
- Het vriendschappelijke spelHoofdstuk acht · boek 3
- Let op SahadevaHoofdstuk elf · boek 3
- De schaduw van een palmHoofdstuk elf · boek 3
- Een onderpandHoofdstuk twaalf · boek 3
- ModderHoofdstuk twaalf · boek 3
- De koperen potHoofdstuk twaalf · boek 3
- Mijn vader vielHoofdstuk vijftien · boek 3
- De boom bij het meerHoofdstuk één · boek 4
- Een glimlachHoofdstuk één · boek 4
- De arts van beidenHoofdstuk één · boek 4
- Een houten popHoofdstuk twee · boek 4
- Geen man meerHoofdstuk twee · boek 4
- De oogzalf en de naaldHoofdstuk twee · boek 4
- Lampen in de verteHoofdstuk vier · boek 4
- Op één zetelHoofdstuk vier · boek 4
- De moeder van mijn geslachtHoofdstuk vier · boek 4
- Door een spionHoofdstuk vijf · boek 4
- Een dag als een jaarHoofdstuk zes · boek 4
- De gouden ganzenHoofdstuk zes · boek 4
- Hij is er niet meerHoofdstuk zeven · boek 4
- Ik ben een mensHoofdstuk zeven · boek 4
- Het lotusmeerHoofdstuk acht · boek 4
- De tiende pasHoofdstuk acht · boek 4
- Het hart van de dobbelstenenHoofdstuk negen · boek 4
- De lege grasmatHoofdstuk tien · boek 4
- Het offer van de armeHoofdstuk tien · boek 4
- De schoot van de aardeHoofdstuk tien · boek 4
- Vier windstrekenHoofdstuk elf · boek 4
- Wie wil er nog eten?Hoofdstuk elf · boek 4
- Ik heb hem verteerdHoofdstuk elf · boek 4
- De beenderen van DadhichaHoofdstuk twaalf · boek 4
- Het water is verteerdHoofdstuk twaalf · boek 4
- Houd je tong in bedwangHoofdstuk dertien · boek 4
- De gelofte van de omhelzingHoofdstuk dertien · boek 4
- De twee bomenHoofdstuk veertien · boek 4
- Rama, RamaHoofdstuk veertien · boek 4
- De wijsvinger van IndraHoofdstuk vijftien · boek 4
- Eén zoonHoofdstuk vijftien · boek 4
- Achtmaal kromHoofdstuk zestien · boek 4
- De halve strofeHoofdstuk zestien · boek 4
- De zanddamHoofdstuk zestien · boek 4
- Twee haarlokkenHoofdstuk zestien · boek 4
- Een witte bergHoofdstuk zeventien · boek 4
- De grote jujubeHoofdstuk zeventien · boek 4
- De staartHoofdstuk achttien · boek 4
- Een tweede bergHoofdstuk achttien · boek 4
- Het uur van onze krachtHoofdstuk achttien · boek 4
- Niet verderHoofdstuk negentien · boek 4
- Het wiel van de TijdHoofdstuk twintig · boek 4
- De aarde als wagenHoofdstuk eenentwintig · boek 4
- Wie is een brahmaan?Hoofdstuk tweeëntwintig · boek 4